Owoce czarnej porzeczki, z których będziemy robić sok, przebieramy i płuczemy. Przesypujemy do wyciskarki. Gotowy sok odcedzamy na sitku, przelewamy do butelek i mocno zakręcamy. Przygotowujemy duży garnek i wykładamy jego dno ściereczką. Wkładamy do niego butelki z sokiem i wlewamy wodę do 3/4 wysokości butelek. Wymagania i uprawa. Porzeczka czerwona nie jest krzewem trudnym w uprawie, ale wymaga żyznych, próchniczych, lekko wilgotnych gleb o lekko kwaśnym odczynie pH i słonecznego stanowiska. Jest całkowicie mrozoodporna. Porzeczki czerwone owocują na krótkopędach, wydając największy plon na pędach 2-4 letnich. W medycynie ludowej liście czarnej porzeczki były wykorzystywane w leczeniu chorób układu moczowego, nieżycie żołądka i jelit, oczyszczaniu krwi, poprawie krążenia i pracy serca, likwidowaniu obrzęków, stanów zapalnych jamy ustnej i skóry, pomocniczo przy infekcjach bakteryjnych, wirusowych a także migrenach i bólach głowy. Obecnie rzadziej stosuje się je w fitoterapii, a Choroba ta poraża zarówno krzewy agrestu jak i porzeczki, a także porzeczkoagrestu. Na liściach można zaobserwować drobne (średnica 1 do 2 mm) plamki barwy brunatnej (zdjęcie powyżej). W przypadku silnego porażenia, zmiany będą też widoczne na owocach oraz niezdrewniałych pędach (fotografia poniżej). Głównym źródłem 1. Zebrane liście myjemy, osuszamy papierowymi ręczniczkami, rozdrabniamy. Rozdrobnione liście wkładamy do słoika, zalewamy alkoholem, zamykamy słoik szczelnie i odstawiamy w ciepłe, ciemnie miejsce na nie więcej jak 10 dni. Musimy codziennie po kilka razy mieszać słoikiem. Po okresie kilkudniowej maceracji nalew powinien mieć ładny Odmiany dużej i słodkiej porzeczki czerwonej: nazwy odmian ze zdjęciami, recenzje Choroba grzybicza - antraknoza - występuje, gdy są chwasty, które nie zostały zebrane z opadłych liści w pobliżu koła. Prowadzone są spory z wodą, dlatego w deszczowe letnie krzewy jagód są częściej dotknięte chorobą. Walka z mszycami żółciowymi polega na leczeniu insektycydów. Środki IBWmNQ. Porzeczka czarna (Ribes nigrum) jest krzewem jagodowym należącym do rodziny agrestowatych (Grossulariaceae). W środowisku naturalnym występuje w Europie (w tym w Polsce) oraz w Azji. Ponadto jest szeroko rozpowszechniona zarówno na profesjonalnych plantacjach jak i w przydomowych ogrodach. Krzew dorasta do 2m wysokości (o ile nie jest cięty). Posiada szeroki, rozłożysty pokrój. Ma tendencję do wytwarzania licznych pędów u nasady. Wytwarza dłoniaste 3-5klapowe liście. Kwiaty są drobne, żółtawe, niepozorne, zebrane po kilka w grona. Porzeczka kwitnie od kwietnia do maja. Latem (najczęściej w lipcu) zawiązuje kwaskawe, czarne jagody. Cała roślina wydziela specyficzny, intensywny zapach. Wymagania i uprawa Porzeczkę powinno się uprawiać w miejscach słonecznych – najlepiej na wystawie południowej lub zachodnio-południowej. Wtedy wytwarza bardziej słodkie owoce (niż okazy rosnące na stanowiskach zacienionych), a ponadto kwiaty są mniej podatne na uszkodzona przez przymrozki i chłodne temperatury. Preferuje gleby żyzne, próchnicze, zasobne w składniki pokarmowe, lecz jednocześnie przepuszczalne. Nie lubi podłoży podmokłych i gliniastych. Prawidłowy odczyn gleby wynosi 6,0-6,5. Można je sadzić (jesienią – optymalnie na przełomie października i listopada - lub wiosną) na redlinach. Podłoże warto wcześniej wzbogacić obornikiem i roślinami na nawóz zielony. Głębokość sadzenia ustala się w taki sposób, aby szyjka korzeniowa znajdowała się ok. 5cm ponad poziomem gruntu. Odległość sadzenia wynosi 1,5 metra (między rzędami powinna być większa, np.: 1,8m). Porzeczkę po posadzeniu należy skrócić do 2-3 oczka, aby pobudzić wytwarzanie pędów bocznych. Roślina w czasie susz i w okresie zawiązywania owoców wymaga regularnego podlewania. Przez cały okres uprawy należy zadbać o likwidację chwastów. W uprawach amatorskich warto stosować ściółkę okrywającą, która ograniczy wyparowywanie wody z gleby i wzrost roślin niepożądanych. Od drugiego roku (przez kilka kolejnych) porzeczkę przycina się na wys. 40-50cm pozostawiając 4-6 pędów jednorocznych i 2-3 pędów dwuletnich. U starszych krzewów przycina się głównie pędy chore, uszkodzone, wrastające do wnętrza korony i nadmiernie pokładające się. Formy pienne powinno się palikować. Co roku porzeczki należy zasilać nawozami azotowymi, dawki najlepiej rozłożyć „na raty”. Zwykle podaje się 80-120 kg N/ha. Z chorób porzeczce czarnej najbardziej zagraża amerykański mączniak agrestu, zamieranie pędów, antraknoza, rewersja czarnej porzeczki i rdza porzeczkowo-wejmutkowa, ze szkodników wielkopąkowiec porzeczkowy, mszyce i przezierniki. Zastosowanie Czarną porzeczkę uprawia się ze względu na jej cenne jadalne owoce (na sprzedaż lub potrzeby własne). W 100g owoców znajduje się prawie 180mg witaminy C (kilkukrotnie więcej niż w przecenianych cytrusach). To dobry „środek” na przeziębienie, grypę i ogólne zwiększenie odporności organizmu. W ziołolecznictwie wykorzystywane są także liście (rzadziej) do leczenia dróg moczowych. Czarna porzeczka często służy do produkcji dżemów, soków, win i nalewek. W ogrodzie można ją wykorzystać do tworzenia naturalnych niskich żywopłotów (np.: z porzeczką krwistą, dziką różą, aronią). Zdjęcia: Bernt Fransson Zdrowe zakupy Spis treści Właściwości lecznicze porzeczki czarnej Owoce porzeczki są cennym elementem diety ze względu na dużą zawartość takich substancji jak witamina C, związki fenolowe i minerały, spośród których wiele działa antyoksydacyjnie. Dzięki temu warto sięgać po te jagody w celu wzmocnienia układu odpornościowego oraz zmniejszenia ryzyka otyłości i przewlekłych chorób dietozależnych, np. układu krążenia i cukrzycy, a nawet nowotworów1. Z kolei głównymi związkami zawartymi w pąkach porzeczki czarnej są olejki eteryczne, charakteryzujące się silną aktywnością przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą, a także przeciwutleniające i przeciwzapalne fenole (rutyna, epikatechiny i kemferole). Olej z nasion może być dobrym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, tokoferoli i steroli znanych z przeciwmiażdżycowej i przeciwnowotworowej aktywności. I wreszcie ekstrakty z liści ze względu na dużą zawartość różnorodnych związków fenolowych i olejków eterycznych mają właściwości przeciwutleniające oraz unikatowy skład kwasów tłuszczowych o potencjalnej aktywności przeciwnowotworowej, przeciwzapalnej i przeciwdrobnoustrojowej2. Olej z nasion czarnej porzeczki pomaga obniżyć poziom cholesterolu Porównano wpływ oleju z nasion porzeczki czarnej (3 g) i oleju rybnego (2,8 g) na lipidogram kobiet. Suplementację prowadzono codziennie w 2 cyklach po 4 tygodnie. Spożywanie oleju z nasion porzeczki spowodowało korzystne zmiany lipidogramu, wzrost poziomu wielonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz obniżenie stężenia cholesterolu LDL we krwi3. Podobnie w badaniach na królikach wykazano, że antocyjany ekstrahowane z czarnych porzeczek istotnie zmniejszają stężenie całkowitego cholesterolu, LDL oraz VLDL4. Wyciąg z liści czarnej porzeczki dobry na RZS Ekstrakt z liści porzeczki czarnej wykazuje działanie w badaniach modelowych obrzęku kończyny indukowanego karageniną u szczurów. Jego aktywność farmakologiczną porównywano z działaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych – w przeciwieństwie do nich nawet po długotrwałym stosowaniu roślinny surowiec nie powodował zmian krwotocznych5. Wyciąg z liści porzeczki czarnej wykazuje największe zdolności przeciwzapalne (w porównaniu z ekstraktami z pąków i owoców)6. Jednak u 30 pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) również stosowany przez 3 miesiące wyciąg z pąków poprawił ich stan na tyle, że można było zmniejszyć dawki leków z grupy NLPZ7. Właściwości bakteriobójcze i przeciwgrzybicze czarnej porzeczki Olejki eteryczne z pąków porzeczki czarnej mają bardzo silne działanie hamujące wzrost mikroorganizmów, takich jak bakterie Acinetobacter, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginoasa i Staphylococcus aureus. Jeszcze silniej oddziałują na grzyby, takie jak Aspergillus niger i Candida albicans8. Czarna porzeczka dobra na grypę W badaniu z udziałem ludzi wyciąg z porzeczki czarnej zapobiegał wnikaniu wirusa grypy do komórek gospodarza9. Ponadto bogaty skład surowców ( wysoka zawartość witaminy C) pozwala wzmocnić odporność, co daje efekt profilaktyczny. Czarna porzeczka a cukrzyca U ludzi czarna porzeczka korzystnie wpływa na glikemię poposiłkową. W badaniu z udziałem 20 zdrowych kobiet po posiłku składającym się z białego pieczywa spożycie 150 g owoców zmniejszało zapotrzebowanie na insulinę10. Czarna porzeczka wspomaga leczenie alergii W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą z udziałem 28 Japończyków wykazano skuteczność polisacharydu z porzeczki czarnej (CAPS) w leczeniu kataru siennego u osób z IgE-zależną alergią na cedr. CAPS zmniejszał nasilenie takich objawów alergii, jak kichanie, katar, przekrwienie błony śluzowej nosa i świąd oczu11. Czarna porzeczka pomaga w leczeniu jaskry i zaćmy Antocyjany z porzeczki czarnej normalizują stężenie endoteliny-1 u osób z jaskrą, co może poprawiać hemodynamikę krążenia w gałce ocznej i tym samym hamować rozwój choroby. Ponieważ związki te – jak wykazano – kumulują się w tkankach oka, mogą też być skuteczne w leczeniu niektórych schorzeń narządu wzroku, np. jaskry lub krótkowzroczności12. Zastosowanie porzeczki czarnej Napar z czarnej porzeczki Łyżkę liści rośliny zalej szklanką wrzątku, trzymaj pod przykryciem 15 min, odcedź. Pij 2-3 razy dziennie po szklance naparu jako środek przeciwgorączkowy. Odwar 5 dag liści zalej litrem wody i trzymaj na bardzo małym ogniu przez 30 min, nie dopuszczając do wrzenia. Przecedź i ciepłym odwarem zwilż gazę. Przykładaj takie kompresy na owrzodzenia. Kompot z suszonej porzeczki 2 łyżki suszu zalej szklanką wrzątku i trzymaj pod przykryciem w stanie bardzo łagodnego wrzenia 5 min, a następnie 10 min zaparzaj. Pij 3 razy dziennie po szklance płynu. Nalewka z porzeczki Umyj dokładnie 1 kg owoców. By uniknąć goryczki, usuń z nich ogonki. Wsyp do dużego naczynia, lekko rozgnieć, by wypuściły odrobinę soku, pozostawiając jednak 1/3 owoców w niezmienionym stanie. Następnie dodaj ok. 30 dag cukru i zalej całość 0,5 l wódki 40% i 0,5 l spirytusu. Odstaw na 2 tygodnie w ciemne, ciepłe miejsce. Codziennie wstrząsaj słojem, a po upływie odpowiedniego czasu odcedź płyn od owoców, po czym rozlej do butelek lub karafek, filtrując dodatkowo ciecz bardzo gęstym sitkiem. Nalewkę można spożywać po upływie 2 miesięcy. Oczyszcza, poprawia procesy trawienia, wzmaga odporność i niweluje procesy zapalne. Kąpiel Zalej 500 g pąków, gałązek i liści ok. 3-4 l wrzącej wody i gotuj przez 30 min. Następnie zaparzaj przez 10 min, przecedź i wlej wywar do wanny z wodą o temperaturze ok. 37°. Taką aromatyczną, 10-minutową kąpiel możesz brać co drugi dzień przez. ok. 3 tygodnie, aby złagodzić stany zapalne i odżywić skórę. Maseczka z czarnej porzeczki 2 łyżki owoców porzeczki czarnej rozgnieć lub zmiksuj. Dodaj 2 łyżki twarogu i 1 łyżkę oleju z pestek malin. Gotową maseczkę nałóż na twarz. Po ok. 15 min zmyj ciepłą wodą. Porzeczki i olej z pestek malin rozprawią się z przebarwieniami, a twaróg odświeży, rozjaśni i nawilży cerę. Wino z pączków porzeczki czarnej Ok. 20 dag pączków zmiel i zwilż spirytusem. Po 10 min zalej 100 ml białego lub czerwonego wina (nie więcej niż 12% alkoholu) w temperaturze ok. 40°. Odstaw na tydzień, a po tym czasie przecedź. Stosuj 1-2 łyżkę dziennie w stanach osłabienia lub w okresie rekonwalescencji. Ciekawostki na temat porzeczki czarnej Występowanie: pochodzi z obszarów Europy i Azji o umiarkowanym klimacie, w Polsce rośnie w stanie dzikim na całym niżu i w pasie wyżyn. Jest również pospolicie uprawiana. Surowiec: pąki (Ribis nigri folliculos germinaret), nasiona (R. nigri semina), liście (R. nigri folium), owoce (R. nigri fructus). Pora zbioru: najlepszy moment na pozyskiwanie pąków to okres późnej zimy i wczesnej wiosny (styczeń-marzec). Młode liście bez przebarwień powinno się zbierać w okresie kwitnienia (kwiecień-maj), a owoce w lecie (w lipcu i sierpniu). Ważne: czarnej porzeczki nie powinny stosować osoby zmagające się z zakrzepicą, chorobą wrzodową lub zapaleniem żołądka, nadkwaśnością oraz zapaleniem wątroby. Nie należy też łączyć jej z aspiryną. Bibliografia J. Ocul. Pharmacol. Ther. 2013; 29 (5):480-487; J. Agric. Food Chem. 2004; 52(24):7264-7271 Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2018;25,2(115):24-33 J. Nutr. Biochem. 2005; 16(6):353-359 Mol Nutr Food Res 2005; 49:301-308 J. Ethnopharmacol. 1989; (1-2):91-98 J. Agric. Food Chem. 2011; 59 (9):4763-4770 Studia Universitatis “Vasile Goldiș”, Seria Știinţele Vieţii, 2010; 20(3):45-47 Farmacia 2010; 58(6):P735-747 Plos One 2013, 8(5): 1-10; Fukushima J Med Sci 2013, 59:35-38 J Nutr 2013; 143(4):430-436 J Ocul Pharmacol 2013; 29:480-487; Food Sci Technol Int 2013; 48:715-726 Probl Hig Epidemiol 2016; 97(1):14-23 Spis treści Właściwości lecznicze porzeczki czarnej Zastosowanie porzeczki czarnej Ciekawostki na temat porzeczki czarnej Autor publikacji: ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W: O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 2/2021 Liście czarnej porzeczki [Ribis nigri folium] od wieków wykorzystywano w lecznictwie ludowym i medycynie klasztornej. W XI wieku krzewy porzeczkowe uprawiano w ruskich monastyrach, stamtąd wywodzą się najwcześniejsze odmiany. Z czasem zaczęły się pojawiać w europejskich klasztorach jako roślina lecznicza. Do ziołowych medykamentów wykorzystywano owoce, liście i gałązki krzewów. Liście czarnej porzeczki w tradycyjnym zielarstwie Tradycyjnie liście czarnej porzeczki stosowano do oczyszczania krwi, poprawy krążenia i pracy serca. Wywarami z listków likwidowano obrzęki, podagrę, dolegliwości reumatyczne, stany zapalne jamy ustnej i skóry. Najczęściej stosowano przy problemach z układem moczowym, pokarmowym, wątrobą i drogami żółciowymi. Były lekiem pierwszej pomocy do spędzania gorączki, przy biegunkach, nieżytach żołądka, jelit, grypie, infekcjach. Profil energetyczny Smak: cierpki, gorzki Energetyka: chłodzi, osusza, Tkanki: żołądek, wątroba, jelito grube, Działanie: zmniejsza ciepło we krwi, odprowadza wilgoć, hamuje krwawienia, biegunki, goi rany. Usuwając nadmiar ciepła, zepsutej wilgoci wspomaga wydalanie toksyn wraz z moczem i kałem, tonizuje nerki i układ moczowy Licie czarnej porzeczki odżywiają nadnercza i jajniki, zapobiegają infekcjom dróg moczowych, bólom stawów i zaburzeniom naczyniowym, w tym uderzeniom gorąca. Stare zielniki zalecają w takich przypadkach 10-15 kropli nalewki z młodych listków. Pomaga też na naczyniowe bóle głowy i migreny. Cierpki smak listków jest chłodzący, wysuszający, obkurczający, ściągający, zwężający. Napina luźne tkanki, pomaga neutralizować trucizny, toksyny. Co mówi nauka? Polscy badacze z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wykazali, że liście czarnej porzeczki zawierają w sobie rekordowe ilości antyoksydantów [2]. Razem z masą innych związków stawia je w szeregu super antyoksydantów. Zawierają duże ilości soli mineralnych, witamin, w tym C i rutyny, kwas gamma-linolenowy, garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne. Działanie: przeciwzapalne, przeciwwirusowe [1] przeciwbakteryjnie, grzybobójcze, moczopędne, rozkurczowe, przeciwreumatyczne, wykrztuśne Liście czarnej porzeczki tonizują, odtruwają organizm i usuwają obrzęki Wspomagają wydzielanie soku żołądkowego, trzustkowego i jelitowego Regulują przemianę materii Hamują procesy gnilne. Dzięki związkom garbnikowym działają ściągająco na błony śluzowe Szukamy drogich suplementów z egzotycznych roślin mając pod ręką tak wspaniałe zioło, które im w niczym nie ustępuje. Zastosowania liści czarnej porzeczki Współcześnie rzadziej stosuje się w fitoterapii samodzielnie lub w mieszankach ziołowych. Listki zbieramy przy suchej pogodzie gdy nie ma rosy. Suszymy w przewiewnym, zacienionym miejscu. Ze względu na subtelny, wykwintny aromat liście czarnej porzeczki wykorzystuje się do kiszonek, marynat, aromatyzowania nalewek, galaretek, sorbetów, lodów. Leczniczo odwary, herbatki, mieszanki stosuje się By oczyścić krew, nerki, układ moczowy i generalnie cały organizm Poprawić trawienie, krążenie, wzmocnić serce Oczyścić układ limfatyczny, zlikwidować obrzęki Poprawić pracę trzustki, śledziony, wątroby, nerek Złagodzić alergie, migreny, bóle stawów, artretyczne, reumatyczne, Poprawić czynność płuc, dotlenienie Wzmocnić wzrok i widzenie w nocy Leczyć bóle gardła, chrypkę, zapalenia układu moczowego, górnych dróg oddechowych, jamy ustnej, skóry, wrzody przewodu pokarmowego, biegunki Dla wzmocnienia przy wyczerpaniu organizmu, awitaminozie, słabej odporności Przy suchej konstytucji liście czarnej porzeczki stosuje się z ziołami nawilżającymi, by nadmiernie nie wysuszać tkanek. Liście czarnej porzeczki przepisy Napar z liści czarnej porzeczki Kilka świeżych listków lub łyżkę suszonych zalewamy szklanką wrzątku. Zaparzamy pod przykryciem 10 minut. Pije się 2 razy dziennie przy infekcjach dróg moczowych, bólach reumatycznych, dolegliwościach żylnych i tętniczych. Stymuluje nerki , jest dobra na dnę moczanową i miażdżycę. Z miodem pomaga na chrypkę i dolegliwości gardła. Z dodatkiem soku z owoców czarnej porzeczki stosuje się w leczeniu kokluszu u dzieci. Mleko z liściem Jest to wiekowy, ludowy przepis na oczyszczenie krwi i reumatyzm. Łyżeczkę świeżych lub suszonych listków zalewamy szklanką gorącego mleka, zaparzamy kwadrans. Pije się szklankę płynu 2 razy dziennie. Mleko neutralizuje działanie wysuszające, napój wskazany jest dla osób z suchą skórą, błonami śluzowymi i stawami, co objawia się sztywnością. Napój witalności 40 g owocu dzikiej róży 20 g kwiatu głogu 10 g liści czarnej porzeczki. Łyżeczkę mieszanki zalewamy szklanką zimnej wody. Odstawiamy na kilka godzin, przecedzić i wypić. Napój orzeźwia, odżywia, dodaje energii i witalności. [W. Poprzęcki] Herbatka oczyszczająca Do łyżki suszonych liści czarnej porzeczki dodajemy po łyżce liści borówki brusznicy i dzikiej róży. Zalewamy 2 szklankami wrzątku, parzymy pod przykryciem 10 minut. Herbatka oczyszcza z toksyn, działa przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie. Reguluje pracę nerek i układu moczowego, wzmacnia wzrok. Herbatka na infekcje, przeziębienie Bierzemy w równej ilości: liście czarnej porzeczki, maliny i owoc dzikiej róży. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku. Kilka minut gotujemy pod przykryciem. Pije się szklankę 3 razy dziennie. Dzieciom podaje kilka razy dziennie ½ szklanki lub nawet po kilka łyków. Mieszanki z liściem czarnej porzeczki Herbatka na zaburzenia trawienia Mieszamy w równej ilości: liście czarnej porzeczki, babki lancetowatej, majeranku i rumianku. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, zaparzamy pod przykryciem 15-20 minut. Stosuje się w zaburzeniach trawienia, biegunkach, nieżycie przewodu pokarmowego. Można podawać małym dzieciom i niemowlętom rozcieńczoną z wodą. [H. Różański] Herbatka na choroby wątroby i dróg żółciowych Mieszamy w równej ilości: liście czarnej porzeczki, kłącze perzu, ziele skrzypu, owoc jałowca, korzeń wilżyny. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, parzmy pod przykryciem 15-20 minut. Stosuje się przy schorzeniach wątroby, pęcherzyka żółciowego, zaburzeniach metabolicznych, zaparciach, obrzękach. [H. Różański] Herbatka na stany zapalne układu moczowego Mieszamy w równej ilości: liście czarnej porzeczki, korzeń mniszka lekarskiego, ziele wrzosu i ziele skrzypu polnego. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, zaparzamy 15-20 minut. Stosuje się przy zapaleniu pęcherza moczowego, kamicy moczowej, skąpomoczu, krwiomoczu. Przy zatruciach, zaburzeniach przemiany materii i chorobach skórnych. [H. Różański] Mieszanka dla zmęczonego, osłabionego serca Mieszamy w równej ilości: liść czarnej porzeczki, kwiatostan głogu, ziele serdecznika. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, parzmy pod przykryciem 20 minut. Pije się małymi łykami 2-3 razy dziennie między posiłkami. Serce otrzyma więcej tlenu i glukozy, sprawniej pozbędzie się metabolitów. Herbatka wzmacnia układ krwionośny i udrażnia naczynia wieńcowe. Działa przeciwzakrzepowo, chroni przed zawałem, udarem, stabilizuje ciśnienie krwi. Usuwa obrzęki nóg spowodowane niewydolnością krążenia, poprawia krążenie mózgowe. Mieszanka na niedokrwistość, W równej ilości mieszamy •liść czarnej porzeczki •pokrzywy • orzecha włoskiego •bobrka • krwawnik • korzeń mniszka • kłącze tataraku • owoc dzikiej róży • jałowca • jarzębiny • kwiatostan głogu. Łyżkę mieszanki parzymy 10 minut w szklance wrzątku. Pije się 3 razy dziennie przed posiłkami. Pomaga przy niedokrwistości, anemii, zaburzeniu wchłaniania witaminy B12. Pomocniczo stosuje się w anemii złośliwej. Ciekawostka Liście czarnej porzeczki lub/i innych roślin zawierających garbniki można poddać fermentacji otrzymując czarną herbatę, przepisy tutaj. Właściwości owoców i receptury Tu. Ogród moje królestwo sobota, 11 kwiecień 2020 11:21 Czarna porzeczka jest źródłem wielu witamin i minerałów. Najbardziej jest znana jako owoc wspomagający pracę serca. Ma ona jednak o wiele wszechstronniejsze działanie. Pomaga zachować dobry wzrok, zapobiega zapaleniom dziąseł, wpływa na prawidłową krzepliwość krwi, zwalcza wolne rodniki i ogólnie wzmacnia cały organizm. Dlatego warto ją mieć we własnym ogródku i sięgać po dojrzałe owoce codziennie. Kiedy sadzimy krzewy czarnej porzeczki? Zdrowe sadzonki krzewu czarnej porzeczki, bez mechanicznych uszkodzeń i widocznych chorób (np. grzybiczych) sadzimy zarówno wiosną, jak i jesienią. Wiosną mamy pewność, że korzenie nie obmarzną, zdążą mocno wrosnąć w podłoże i spokojnie przezimują do kolejnej wiosny. Jesienią jest większe ryzyko przemarznięcia rośliny, ale za to, gdy przetrwa przymrozki, szybciej nam zaowocuje aniżeli ta posadzona na wiosnę. Krzaki czarnej porzeczki lubią słoneczne miejsce i osłonięte od wiatru. Gleba musi być przepuszczalna i mieć obojętne pH. Późną jesienią młode krzewy dobrze jest osłonić przed przymrozkami. Sypiemy na ziemię między pędami i wokół rośliny sporą warstwę kory lub trocin albo kompostu. Jak sadzić czarną porzeczkę? Po wybraniu odpowiedniego miejsca w naszym ogrodzie wykopujemy odpowiedniej wielkości dołek. Musi być on na tyle głęboki, by móc wsypać do niego kompostowy nawóz, i jeszcze muszą się zmieścić wszystkie korzenie porzeczki. Nawóz stosujemy w postaci kompostu lub obornika. Dobrze jest dodać popiół drzewny. Zwracamy uwagę na to, by szyjka korzeniowa była co najwyżej na 5 cm pod ziemią. Tak wsadzoną roślinę zasypujemy dokładnie glebą ogrodniczą. Nie zawsze dodatkowe nawożenie mineralne jest konieczne. Zbyt dużo nawozu może bowiem roślinie zaszkodzić. Najlepiej stosować jedynie naturalne nawozy w postaci obornika lub kompostu. Odstęp między jednym krzakiem a drugim musi być co najmniej 1 metr, wówczas rośliny się nie zagłuszą, a my będziemy mieć swobodny dostęp do zrywania owoców z każdej strony krzaka. Jak pielęgnować czarną porzeczkę? Czarna porzeczka jest rośliną mało wymagająca, ale musimy pamiętać o jej obfitym podlewaniu. Nie należy jej podlewać codziennie, tylko raz na kilka dni, lejąc wody dość obficie, aby dostała się ona do najgłębiej usytuowanych korzeni. Powierzchowne podlewanie nie odżywi rośliny i będzie ona stopniowo zamierać, wydając coraz mniej owoców. Ważny jest również sam sposób podlewania. Strumień wody musimy skierować bezpośrednio na glebę. Opryskiwanie całego krzaka jest zbędne, a nawet szkodliwe, mogą się liście popalić z powodu zbyt dużej różnicy temperatur (powietrza i wody ze szlaucha). W razie pojawienia się na roślinie szkodników np. mszyc trzeba zastosować opryski mlekiem. Jeżeli to nie pomoże, będziemy musieli zastosować specjalne opryski środkami dostępnymi w sklepach ogrodniczych. Mszyce są szczególnie niebezpieczne dla czarnej porzeczki, gdyż wysysają z niej soki i roślina może zmarnieć. Przycinanie Pędy obcinamy jesienią lub wiosną, zanim roślina obudzi się z zimowego letargu. Jeżeli nie wiemy, które pędy są starsze, przyjrzyjmy się kolorowi kory na gałązkach. Odcinamy te, które są najciemniejsze. Potem odcinamy pędy jaśniejsze, pozostawiając tylko 6 pędów najjaśniejszych i 4 troszkę ciemniejszych, te drugie to będą pędy dwuletnie. Czteroletni krzew nie wymaga już takiej przecinki. Jest już odpowiednio rozkrzewiony w postaci kulistej. W tym roku odcinamy tylko te pędy, które rosną krzywo i poziomo. Wszystkie rosnąco pionowo zostawiamy. Odcinamy również pędy suche i chore. W późniejszych latach, jeżeli uznamy, że pionowo rosnące pędy są zbyt gęste i porzeczka rodzi mniej owoców, możemy trochę ją przerzedzić, wycinając najstarsze pędy. Strona główna / Sadownictwo / Przycinanie porzeczki czarnej. Jak i kiedy przycinać czarną porzeczkę? Przycinanie porzeczki czarnej jest jednym z najważniejszych zabiegów w uprawie tego krzewu. Celem cięcia jest pobudzenie porzeczki do produkcji młodych i silnych pędów, które obficie zaowocują. Cięcie porzeczki czarnej poprawia także jakość owoców oraz chroni krzewy przed chorobami i szkodnikami. Zobacz jak i kiedy przycinać porzeczkę czarną aby cieszyć się ładnie uformowanym i obficie plonującym krzewem! Jak i kiedy przycinać czarną porzeczkę? Kiedy przycinać porzeczkę czarną? Świeżo posadzone krzewy porzeczki czarnej przycinamy przed zimą, ponieważ porzeczka czarna ma bardzo silną zdolność ukorzeniania się późną jesienią, a nawet zimą (gdy ziemia nie jest zamarznięta). Jeżeli zdecydujemy się na przeczekanie zimy i cięcie młodych porzeczek wiosną, wykonujemy to możliwie jak najwcześniej, jeszcze przez ruszeniem wegetacji (najlepiej na przełomie lutego i marca). Tak wczesny termin przycinania jest konieczny, gdyż porzeczka czarna rozpoczyna wegetację bardzo wcześnie i charakteryzuje się szybkim rozwojem. Starsze krzewy porzeczki czarnej przycinamy regularnie od IV roku uprawy. Cięcie wykonujemy tuż po zbiorach (sierpień), jesienią (listopad) lub zimą (luty). Ostatecznym terminem cięcia porzeczek czarnych jest przedwiośnie (marzec), zanim zaczną rozwijać się pąki kwiatowe. Opóźnienie terminu cięcia kończy się zrzuceniem przez krzew pąków kwiatowych, a w konsekwencji znacznym obniżeniem plonu. Jak przycinać porzeczkę czarną? Późną jesienią, po posadzeniu krzewów porzeczki czarnej, przycinamy je bardzo krótko, tj. na 2-3 oczka nad ziemią. Zabieg ten pobudzi krzew do produkcji dużej ilości mocnych pędów. Przycięte pędy przysypujemy cienką (2-3 cm) warstwą lekkiej ziemi, aby zabezpieczyć je przez przemarznięciem. Miejsce cięcia można posmarować maścią ogrodniczą, np. Funaben 03 PA. Przez pierwsze 2-3 lata po posadzeniu porzeczka czarna nie wymaga cięcia. Usuwamy jedynie na bieżąco uszkodzone lub chore pędy. Od IV roku uprawy, po wejściu krzewów czarnej porzeczki w pełnię owocowania, corocznie wykonuje się cięcie odmładzające. Porzeczka czarna owocuje najobficiej na pędach jednorocznych i dwuletnich. Na krzewie nie powinno być pędów starszych niż trzyletnie, które są mało wartościowe, ze względu na słabe owocowanie. Zapamiętaj! Zasadą jest wycinanie czteroletnich pędów porzeczki czarnej, czyli takich które owocowały już trzy razy. Są one najgrubsze i mają ciemną korę. Nie zaleca się przycinania pozostałych pędów, ponieważ obniża to plonowanie. Przycinając porzeczkę czarną co roku wycinamy około 20% pędów. Usuwamy wszystkie pędy starsze niż trzy lata, uszkodzone oraz porażone przez choroby i szkodniki. Wycinamy również pędy pokładające się na ziemi, słabo pokryte pąkami, krzyżujące się ze sobą oraz sztywne, pionowe pędy wyrastające ze środka krzewu. Na krzewach pozostawia się 4-6 najsilniejszych pędów jednorocznych i po 3-5 dwu- i trzyletnich. Najobfitszy zbiór owoców zapewnimy sobie, jeżeli krzew będzie składał się z 15-20 sztuk pędów w wieku od jednego do trzech lat. Zbyt słabe cięcie krzewów czarnej porzeczki powoduje jego szybkie starzenie się. Pędy wycinamy nisko nad ziemią. U form piennych czarnej porzeczki zasada cięcia jest ta sama. Wszystkie pędy czteroletnie, chore i uszkodzone usuwamy tuż przy pniu. Wycinamy również wszystkie pędy, które odtykają ziemi lub rosną pionowo w górę, aby utrzymać odpowiednią formę korony. Nabierz pewności w przycinaniu roślin owocowych Jeżeli nie masz pewności jak wykonać cięcie lub po prostu boisz się to robić, pomoże Ci fantastyczna książka „Szkoła cięcia 2” poświęcona przycinaniu drzew i krzewów to druga część bestsellerowej książki „Szkoła cięcia”, w której Autorki Lucyna i Alicja Grabowskie w prosty i jasny sposób wyjaśniały tajniki cięcia roślin ozdobnych. Pierwszą książkę "Szkoła cięcia" za prosty język i wyraźne, dokładne rysunki pokochali posiadacze ogrodów w całej Polsce. Książka szybko stała się bestsellerem - 20 tysięcy sprzedanych egzemplarzy! „Szkoła Cięcia 2” sprawi, że nabierzesz pewności w przycinaniu drzew i krzewów owocowych i nauczysz się tak ciąć rośliny, aby rosły zgodnie z Twoimi oczekiwaniami oraz obficie owocowały. Po lekturze tej książki prawdopodobnie całkowicie zmieni się Twoje podejście do cięcia roślin!  Przeczytaj również: Porzeczka czarna - właściwości, uprawa, odmiany Porzeczka czarna jest krzewem owocowym powszechnie uprawianym w ogrodach przydomowych i działkowych. Owoce porzeczki czarnej mają liczne właściwości zdrowotne i doskonale nadają się na przetwory. Sukces w uprawie porzeczki czarnej zależy przede wszystkim od zapewnienia roślinie odpowiednich warunków na stanowisku uprawy oraz wyborze odpowiedniej odmiany do uprawy amatorskiej. Więcej... Uprawa porzeczki Porzeczki to jedne z najbardziej popularnych krzewów owocowych, jakie uprawiane są w naszych ogrodach. Zbierane latem owoce porzeczek można wykorzystywać do przetworów, wypieków lub jeść na surowo. Wszechstronność zastosowania tych owoców sprawia, że warto jest posiadać choć kilka krzaczków porzeczki w swoim ogrodzie. Jednak zanim je posadzimy, warto jest zapoznać się z odmianami porzeczek oraz zasadami ich uprawy i pielęgnacji. Więcej... Choroby agrestu i porzeczek Choroby agrestu i choroby porzeczek co roku stwarzają ogromne problemy w uprawach tych krzewów na terenie ogrodów działkowych oraz w ogrodach przydomowych. Wszystkie krzewy porzeczki mogą być atakowane przez kilka różnych chorób liści porzeczki, a dla porzeczki czarnej i agrestu zagrożenie stanowi też mączniak amerykański. Zobacz opisy i zdjęcia jak rozpoznawać choroby agrestu i porzeczek oraz poznaj sposoby na zwalczanie tych chorób. Więcej... Opracowano na podstawie: J. Danek, Wiosenne cięcie krzewów jagodowych, Działkowiec nr 3 (679), str. 50; A. Mika, Czas na cięcie porzeczek i agrestu, Owoce Warzywa Kwiaty, Nr 6/2011. Fot.

liście czarnej porzeczki na żylaki